Pytanie:

Miesiąc temu zostałam wdową i chciałabym jak najszybciej uregulować sprawy spadkowe. Mam dwoje dorosłych dzieci i myślałam, że we trójkę dziedziczymy po mężu. Jednak siostra męża twierdzi, że i jej się należy spadek po bracie. Czy to prawda?

Odpowiedź:

Szanowna Pani,

Pani szwagierka, czyli siostra męża nie ma racji. W przypadku, kiedy zmarła osoba w chwili śmierci miała małżonka oraz dzieci (nie ma znaczenia czy dzieci zmarłego są wspólne z małżonkiem czy z inną osobą), to właśnie te osoby dziedziczą jego majątek. Pamiętać przy tym należy, że dziedziczy się zarówno prawa jak i obowiązki majątkowe zmarłego, czyli czasem również jego długi. Tę kwestię poruszaliśmy jednak w innych pytaniach.

Zgodnie z art. 931 § 1 kodeksu cywilnego[1], do spadku powołane są dzieci spadkodawcy i jego małżonek. Dziedziczą oni w częściach równych. W Pani przypadku każde z Was, tj. Pani i dwójka dzieci odziedziczą po zmarłym mężu po 1/3 jego majątku. Nieco inna jest sytuacja gdy dzieci jest więcej, ponieważ małżonek dziedziczy nie mniej niż ¼ majątku po zmarłym. Zatem jeżeli zmarły miał więcej niż troje dzieci, to w pierwszej kolejności małżonek „dostaje” ¼ majątku a pozostała część jest dzielona równo pomiędzy wszystkie dzieci.

Rodzeństwo zmarłego dziedziczy jedynie wtedy, kiedy nie dość, że zmarły nie miał dzieci (wówczas dziedziczy małżonek i rodzice zmarłego) to dodatkowo jego rodzic nie dożył otwarcia spadku[2]. W takim przypadku ułamek przypadający na rodzica otrzymuje rodzeństwo.

Sama Pani widzi, że dziedziczenie przez rodzeństwo może być sytuacją dość rzadką i muszą być spełnione wcześniej inne warunki, tj. brak spadkobierców w linii prostej.

Pozdrawiam

Tatiana Kiełb- Szewczyk

Radca prawny

[1] Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 roku kodeks cywilny (Dz.U. 2017.459, t.j. z dnia 2 marca 2017 roku).

[2] Art. 932 § 4 kodeksu cywilnego.